Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Ιουνίου 2026 τέθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σηματοδοτώντας μία από τις μεγαλύτερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών στη λειτουργία δήμων και περιφερειών.
Το σχέδιο νόμου, που είναι διαθέσιμο στην πλατφόρμα του Υπουργείου Εσωτερικών, αριθμεί 761 άρθρα και ενοποιεί σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που ρυθμίζουν το σύνολο της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός Ιουνίου και, σύμφωνα με το υπουργείο, στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, λειτουργικού και συμμετοχικού μοντέλου τοπικής διακυβέρνησης. Παράλληλα, επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια, να απλοποιήσει τις διαδικασίες και να βελτιώσει την καθημερινή επαφή πολιτών και τοπικών αρχών.
Ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα ως ένα «πολύτιμο εργαλείο και πυξίδα» για τη νέα εποχή της αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για αποτέλεσμα ενάμιση χρόνου συνεργασίας μεταξύ στελεχών του υπουργείου, αιρετών και εκπροσώπων της δημόσιας διοίκησης.
Οι βασικές αλλαγές
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης χωρίζεται σε έξι βασικά βιβλία:
- Το πρώτο αφορά τη συγκρότηση της αυτοδιοίκησης, την κατηγοριοποίηση των δήμων, το εκλογικό σύστημα και τον έλεγχο των προεκλογικών δαπανών.
- Το δεύτερο περιγράφει το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων, τη λειτουργία των νομικών προσώπων και το καθεστώς των αιρετών.
- Το τρίτο επικεντρώνεται στις αρμοδιότητες δήμων και περιφερειών, με στόχο την πιο αποτελεσματική άσκησή τους ανεξαρτήτως μεγέθους ή ιδιαιτεροτήτων κάθε ΟΤΑ.
- Στο τέταρτο βιβλίο προβλέπονται σημαντικές αλλαγές στην οικονομική διαχείριση των δήμων και των περιφερειών, με έμφαση στην απλοποίηση και ευελιξία των διαδικασιών.
- Το πέμπτο βιβλίο ρυθμίζει το πλαίσιο εποπτείας και ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ, εισάγοντας νέο αντικειμενικό σύστημα ελέγχου.
- Το έκτο βιβλίο περιλαμβάνει γενικές διατάξεις, με σημαντικότερη την ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τον νέο Κώδικα ως μια συνολική μεταρρύθμιση που φιλοδοξεί να καλύψει χρόνιες θεσμικές εκκρεμότητες και να προσφέρει σταθερό και ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας για την αυτοδιοίκηση της χώρας.
