Χαλάρωση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, μέτρα για την ανέγερση νέων κατοικιών και αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που δημιουργούνται σε διάφορες περιοχές λόγω των βραχυχρόνιων μισθώσεων, περιλαμβάνει το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της, διευρυμένης πια, στεγαστικής κρίσης.
Την Τρίτη η Κομισιόν παρουσίασε τις λεπτομέρειες του σχεδίου της, στο οποίο περιλαμβάνεται η εκτίμηση ότι απαιτείται η κατασκευή 650.000 κατοικιών, συνολικού κόστους 150 δισ. ευρώ, κάθε χρόνο για να αντιμετωπιστεί το οξύ στεγαστικό πρόβλημα το οποίο δεν είναι «προνόμιο» μόνο χωρών όπως η Ελλάδα.
«Με μέση αύξηση των τιμών των κατοικιών κατά περισσότερο από 60% και των ενοικίων κατά περισσότερο από 20% τα τελευταία δέκα χρόνια, εκατομμύρια Ευρωπαίοι αγωνίζονται να βρουν μια κατοικία που να μπορούν να αντέξουν οικονομικά», σημειώνει η Κομισιόν και προσθέτει ότι η κρίση στη στέγαση, «η οποία πλήττει την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τη δημιουργία οικογένειας, παρεμποδίζει τόσο την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ε.Ε. όσο και την κοινωνική μας συνοχή. Η αντιμετώπιση αυτής της κρίσης απαιτεί μια πραγματικά ευρωπαϊκή προσπάθεια που να βασίζεται στις τοπικές πραγματικότητες».
Τι λέει η Κομισιόν
«Το σχέδιο προτείνει μέτρα για έναν πιο παραγωγικό και καινοτόμο τομέα κατασκευών και ανακαινίσεων που θα αντιμετωπίσει την αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών μέσω της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κατασκευή κατοικιών. Η δέσμη περιλαμβάνει επίσης ανακοίνωση και σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους (NEB). Ως καταλύτης για την καθαρή μετάβαση, την καινοτομία και τη βιοοικονομία, το NEB στηρίζει έργα που είναι βιώσιμα, οικονομικά προσιτά και υψηλής ποιότητας — κυρίως στο δομημένο περιβάλλον. Η Ακαδημία NEB επανεκπαιδεύει και αναβαθμίζει το οικοσύστημα κατασκευών για βιώσιμες και κυκλικές κατασκευές και στηρίζει την καινοτομία και την έρευνα στον τομέα.
Οι αναθεωρημένοι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις θα διευκολύνουν τα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομικά προσιτή, καθώς και κοινωνική, στέγαση. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για την απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών που περιορίζουν την παροχή στέγασης, με ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό και την αδειοδότηση. Μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα στηρίξει περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστικές πιέσεις.
Η Επιτροπή έχει κινητοποιήσει μέχρι στιγμής σημαντικές επενδύσεις —43 δισ. ευρώ— στον τομέα της στέγασης και θα συνεχίσει να το πράττει στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Αναπτύσσει επίσης μια νέα πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Αντιμετωπίζοντας τα βαθύτερα αίτια της κρίσης με ολοκληρωμένο τρόπο, το παρόν σχέδιο θα είναι ιδιαίτερα επωφελές για όσους πλήττονται περισσότερο: νέοι, σπουδαστές, εργαζόμενοι πρώτης ανάγκης, ομάδες χαμηλού εισοδήματος και άλλες μειονεκτούσες ομάδες. Η Επιτροπή θα κινητοποιήσει νέες επενδύσεις σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή καλύτερες λύσεις για τους άστεγους με βάση τις αρχές της προτεραιότητας στη στέγαση».
Αντίπαλος ο χρόνος
Το βασικό ζητούμενο για τους πολίτες είναι ο χρόνος, ο οποίος δεν λειτουργεί υπέρ τους. Η Κομισιόν λέει ότι τώρα θα επικεντρωθεί στην εφαρμογή του σχεδίου και μιλάει για μια ευρωπαϊκή συμμαχία για τη στέγαση μεταξύ κυβερνήσεων, τοπικών αρχών, θεσμικών οργάνων της Ε.Ε., της κοινωνίας των πολιτών και της βιομηχανίας που θα δώσει καθοδηγήσεις στην εφαρμογή του σχεδίου. Το 2026 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. με αντικείμενο τη στέγαση, ενώ η Κομισιόν θα υποβάλει έκθεση προόδου πριν από τη λήξη της θητείας της το 2029.
