Με τους Ευρωπαίους αγρότες να διαδηλώνουν και τους Έλληνες συναδέλφους τους να αναφέρονται στο θέμα, είναι ευνόητο πολλοί να διερωτώνται τι είναι αυτή η συμφωνία Mercosur και γιατί μας επηρεάζει.
Για να είμαστε ακριβείς, Mercosur είναι η συντομογραφία της “Mercado Común del Sur” της Κοινής Αγοράς του Νότου, την οποία συνέστησαν το 1991 η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Αργότερα μέλη της ένωσης έγιναν Βολιβία και Βενεζουέλα, η συμμετοχή όμως της τελευταίας έχει ανασταλεί εξαιτίας μη συμμόρφωσης με τους κανόνες.
Η Ε.Ε. είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των χωρών Mercosur, μετά την Κίνα. Το 2024 η αξία των ευρωπαϊκών εξαγωγών έφτασε τα 57 δισ. ευρώ. Επίσης, η Ε.Ε. “εξάγει” υπηρεσίες αξίας 29 δισ. δολαρίων στη συγκεκριμένη ζώνη, ενώ είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής με άμεσες ξένες επενδύσεις που μόνο το 2023 έφτασαν τα 390 δισ. δολάρια.
Ήδη από το 1999 οι δύο πλευρές ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για μια εμπορική συμφωνία, η οποία χρειάστηκε 2,5 δεκαετίες για να λάβει τελική μορφή. Αρχικά, η υπογραφή της συμφωνίας είχε προγραμματιστεί για τον περασμένο Δεκέμβριο αλλά δόθηκε αναβολή μετά τις σφοδρές αντιρρήσεις της Ιταλίας.
Η κύρωση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ε.Ε. και των χωρών Mercosur δημιουργεί μεγάλες ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές εξαγωγικές επιχειρήσεις, καθώς προβλέπεται κατάργηση σχεδόν του 90% των δασμών που επιβάλλονται σήμερα.
Ευνόητο είναι ότι χώρες με μεγάλη εξαγωγική δραστηριότητα υποστηρίζουν τη συμφωνία. Ισπανία, Γερμανία, Σουηδία, Δανία και Φινλανδία βρίσκονται σε αυτό το μπλοκ.
Αντιρρήσεις διατυπώνονται από χώρες με σημαντική πρωτογενή παραγωγή. Η πρόβλεψη για την εισαγωγή 99.000 τόνων βοδινού κρέατος από τις χώρες Mercosur προκαλεί αντιδράσεις από τους κτηνοτρόφους της Γαλλίας, της Ιρλανδίας και άλλων χωρών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες σημειώνοντας ότι η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί μόλις στο 1,5% της ευρωπαϊκής παραγωγής βοδινού κρέατος. Αντίστοιχα προβλέπεται η εισαγωγή 180.000 τόνων πουλερικών (1,3% της ευρωπαϊκής παραγωγής), 180.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης χωρίς την επιβολή δασμών,. καθώς και 60.000 τόνων ρυζιού.
Στον αντίποδα προβλέπεται η χωρίς την επιβολή δασμών εξαγωγή από την Ε.Ε. 30.000 τόνων τυριιού, 10.000 τόνων γάλακτος σε σκόνη και 5.000 τόνων βρεφικών τροφών. Επιπλέον, η Κομισιόν εκτιμά αύξηση των εξαγωγών σε ελαιόλαδο, κρασί και ουίσκι, λόγω της σταδιακής εξάλειψης των δασμών που επιβάλονται σήμερα.
Η Ιταλία φαίνεται ότι έχει άρει τις αντιρρήσεις της, έχοντας λάβει διαβεβαιώσεις ότι θα υπάρξουν δικλείδες ασφαλείας για την προστασία της αγροτικής της παραγωγής. Ωστόσο οι αντιρρήσεις παραμένουν κυρίως από τη Γαλλία που είδε τους αγρότες να διαδηλώνουν στο κέντρο του Παρισιού με τα τρακτέρ τους.
Η Ελλάδα βλέπει μεν θετικά τη συμφωνία αλλά ζητά εγγυήσεις για την προστασία των ελληνικών προϊόντων.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις αντιδράσεις η Κομισιόν προτείνει την πρόωρη αποδέσμευση 45 δισ. ευρώ από κονδύλια της Κοινής Αγροτικής Παραγωγής, ώστε να εξασφαλιστεί το πολυπόθητο «ναι» από όλα τα κράτη-μέλη.
