Το ελληνικό Δημόσιο προχωρά σήμερα, 15 Δεκεμβρίου, στην πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 5,287 δισ. ευρώ που προέρχονται από το πρώτο μνημόνιο, μετά την έγκριση που παρείχαν ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο κυβερνητικό σχέδιο πρόωρης εξόφλησης των ευρωπαϊκών δανείων του πρώτου προγράμματος στήριξης (GLF), τα οποία φέρουν κυμαινόμενο επιτόκιο και έχουν προγραμματισμένη λήξη την περίοδο 2033–2041. Με την πρόωρη αποπληρωμή, το Δημόσιο επιταχύνει τη μείωση του χρέους και περιορίζει την έκθεσή του στον κίνδυνο μελλοντικών αυξήσεων επιτοκίων, ενώ παράλληλα ελαφρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό από τόκους ύψους 1,6 δισ. ευρώ που θα καταβάλλονταν από το 2026 και μετά, εάν τα δάνεια παρέμεναν σε ισχύ.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι η πλήρης αποπληρωμή των μνημονιακών δανείων έως το 2031, περίπου μία δεκαετία νωρίτερα από την αρχική ημερομηνία λήξης τους. Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στη μείωση του δημόσιου χρέους τόσο σε απόλυτα μεγέθη όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ειδικότερα, η Ελλάδα επιδιώκει να εξοφλήσει έως τότε τα εναπομείναντα 31,6 δισ. ευρώ του πρώτου μνημονίου, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα αποπληρώνονταν με τριμηνιαίες δόσεις από το 2029 έως το 2041.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 145,9% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025, θα μειωθεί στο 138,2% το 2026 και θα υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029, προσεγγίζοντας τα επίπεδα άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών, όπως της Γαλλίας.
Υπενθυμίζεται ότι την περίοδο 2022–2024 είχαν προηγηθεί τρεις πρόωρες αποπληρωμές ευρωπαϊκών δανείων συνολικού ύψους 15,9 δισ. ευρώ. Με τη σημερινή αποπληρωμή, το συνολικό ποσό των πρόωρων εξοφλήσεων ανέρχεται πλέον στα 20,1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, 7,9 δισ. ευρώ διατέθηκαν για την προεξόφληση των δανείων προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οδηγώντας στην πλήρη αποπληρωμή των σχετικών υποχρεώσεων. Συνολικά, η Ελλάδα έχει εξοφλήσει πρόωρα δάνεια ύψους 29 δισ. ευρώ, επιτυγχάνοντας εξοικονόμηση τόκων 3,5 δισ. ευρώ έως σήμερα.
Επόμενοι στόχοι
Επόμενος στόχος του οικονομικού επιτελείου και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) είναι η σταδιακή διαχείριση των πιο «ακριβών» υποχρεώσεων προς τον EFSF, συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, οι οποίες λήγουν έως το 2070. Παράλληλα, εξετάζονται σενάρια περαιτέρω ελάφρυνσης του προϋπολογισμού, ενόψει και των οφειλών ύψους 61,9 δισ. ευρώ προς τον ESM, οι οποίες θα αρχίσουν να απαιτούν εξυπηρέτηση από το 2034 και θα αποπληρωθούν έως το 2060.
