Σχεδόν 24 ώρες μετά το μπλακάουτ στο ελληνικό εναέριο χώρο που είχε ως αποτέλεσμα τη ματαίωση δεκάδων πτήσεων και την ταλαιπωρία χιλιάδων επιβατών, ουδείς είναι σε θέση να πει για τα αίτια του πρωτοφανούς συμβάντος, ενώ οι δηλώσεις των αρμόδιων παραπέμπουν σε κακοφωνία.
Το απόγευμα της Κυριακής 3 Ιανουαρίου η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) ουσιαστικά μίλησε για οργανωμένη εξωτερική παρέμβαση που είχε ως αποτέλεσμα να τεθούν εκτός λειτουργίας οι ραδιοσυχνότητες. Μίλησε για μαζική παρεμβολή σε όλες σχεδόν τις συχνότητες και για ταυτόχρονη διακοπή στη λειτουργία της τηλεπικοινωνιακής υποδομής.
Ωστόσο ο ΟΤΕ δεν έκανε καμία αναφορά για προβλήματα στις υποδομές που διαθέτει στην ΥΠΑ, λέγοντας μάλιστα ότι όλα τα σχετικά κυκλώματα λειτουργούν κανονικά.
Είχαν προηγηθεί αναφορές που έκαναν λόγο για προβλήματα στη λειτουργία μίας κεραίας της ΥΠΑ στα Γεράνεια Όρη, γεγονός που προκάλεσε επιπλέον ερωτήματα. Άραγε είναι λογικό η διαθεσιμότητα των συστημάτων για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας να εξαρτάται από μία μόνο κεραία; Πριν τις αναφορές περί παρεμβολών, υπήρξαν επίσης αναφορές ότι το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης είχαν αποκλείσει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών. Προφανώς σε όλο αυτό το επικοινωνιακό αλαλούμ κάποιος δεν είχε την πλήρη εικόνα.
Η προκαταρκτική εξέταση που διέταξε ο προϊστάμενος της εισαγγελίας πρωτοδικών της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας ίσως βοηθήσει στο ξεμπέρδεμα του κουβαριού και, ίσως, στην έρευνα να απαιτηθεί η συνδρομή και των ευρωπαϊκών υπηρεσιών.
Σε όλο το διάστημα της κρίσης, η ενημέρωση παρέχονταν είτε από την ΥΠΑ είτε από τον ΟΤΕ, με την πολιτική ηγεσία να παρακολουθεί μεν αλλά να μην παρεμβαίνει. Μετά την επίλυση του προβλήματος, ο υπουργός Υποδομών & Μεταφορών Χρίστος Δήμας τόνίσε ότι το μπλακάουτ δεν επηρέασε την ασφάλεια των πτήσεων, ότι τα αίτια διερευνώνταςι και ότι υπάρχει σε εξέλιξη σχέδιο δράσης για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών της ΥΠΑ το οποίο ολοκληρώνεται το 2028. Τη Δευτέρα, ο υπουργός προανήγγειλε αλλαγές λέγοντας ότι «θα πέσουν κεφάλια».
Διοικητής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι, από τον Μάρτιο του 2024 και με πενταετή θητεία, ο αεροναυπηγός Γιώργος Σαουνάτσος. Υποδιοικητής με αρμοδιότητα τα θέματα αεροναυτιλίας είναι ο απόστρατος αντιπτέραρχος Γιώργος Βαγενάς.
Προειδοποίηση που θυμίζει Τέμπη
Η ένωση ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας εξέδωσε ανακοίνωση το μεσημέρι της Κυριακής σημειώνοντας ανάμεσα σε άλλα ότι «η σημερινή σοβαρή βλάβη και πτώση κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας δεν αποτελεί ούτε «μεμονωμένο περιστατικό» ούτε τεχνική αστοχία χωρίς υπεύθυνους. Αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα της χρόνιας αδράνειας, της κακής διαχείρισης και των λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της Υ.Π.Α., η οποία αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας».
Σίγουρα το περιστατικό δεν είναι το μόνο. Μόλις τον περασμένο Αύγουστο, εν μέσω της θερινής περιόδου, υπήρξε πρόβλημα με το τερματικό ραντάρ και των συχνοτήτων στον λόφο Μερέντα. Πρόκειται για υποδομή που εξυπηρετεί και το αεροδρόμιο της Αθήνας. Για το πρόβλημα, υπενθυμίζουν οι εργαζόμενοι, δεν υπήρξε ουδεμία ανάληψη ευθύνης.
Οι προειδοποιήσεις των ελεγκτών θυμίζουν σε πολλούς τις προειδοποιήσεις των σιδηροδρομικών πριν το δυστύχημα των Τεμπών. Βεβαίως οι συγκρίσεις δεν είναι δόκιμες, καθώς όπως αποδείχθηκε με τραγικό τρόπο, ο σιδηρόδρομος λειτουργούσε χωρίς να τηρούνται οι διαδικασίες, ενώ, όπως διαπιστώθηκε και κατά το μπλακάουτ της Κυριακής, στην εναέρια κυκλοφορία τηρήθηκαν οι κανόνες και όλα κύλησαν ομαλά από πλευράς ασφάλειας.
Ανησυχία για το καλοκαίρι
Ημερολογιακώς το καλοκαίρι βρίσκεται σχεδόν πέντε μήνες μακριά μας, όμως η έναρξη της θερινής περιόδου για τον τουρισμό απέχει λιγότερο από τρεις μήνες. Το μπλακάουτ της Κυριακής, ανεξαρτήτως αιτίων, προκαλεί εύλογο προβληματισμό τον οποίο εντείνει η προειδοποίηση των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας ότι δεν θα προσφέρουν υπερεργασία «την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο, αφού δεν γίνεται πλέον ανεκτή η ολιγωρία των υπευθύνων που έχει οδηγήσει στο να εργαζόμαστε χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία που είναι αυτονόητα για τους συναδέλφους σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη.»
